Kadinlarla Tokalasmanin Hükmü

nurunnur

Acemi Üye
Silver
#1
zamanlara mahsus bir problem olan mahrem/yabanci kadinlar ile tokalasma, toplumumuzda zaman zaman tartisilan bir konudur. Bu çalismamizda; yasadiGimiz çaGin sosyal sartlarinin, kadin erkek iliskilerini farkli boyutlara tasimasiyla daha belirgin hale gelen tokalasma probleminin dini kaynaGi/delili olarak gösterilen rivayetlere semantik bir tahlil yapmaya ve metin tenkidinde bulunmaya çalisacaGiz. Çalismamizin amaci, kadinlar ile tokalasmanin r0;haramr1; olup, olmadiGini tespit deGildir. Amacimiz, söz konusu rivayetlerden hareketle verilen r0;mahrem/yabanci kadinlar ile tokalasma haramdirr1; hükmünün ne derece isabetli olduGunu, bu hükme delil sayilan rivayetlerin (böyle bir hükmün çikarilmasi için) yeterli olup olmadiGini ve doGru anlasilip anlasilmadiGini semantik açidan analiz yapmaktir. [1]

Tokalasmanin HaramliGina Delil Sayilan Rivayetler Bu konuda varit olan rivayetlerin çoGu Âiser17;den nakledilmistir. Rivayetler ise kadinlarin Rasûlullahr17;a biatleri ile ilgilidir. Kadin sahâbîlerin Hz peygamberr17;e biat etmeleri; Medîner17;ye hicretten, Hudeybiye antlasmasi sirasinda ve Mekker17;nin fethinden sonra olmak üzere birkaç defa olmustur. Rasûlullahr17;in kadinlardan biat almasinin nedeni, Mümtehine Sûresir17;nde nazil olan ayetlerdir. Hudeybiyer17;de yapilan antlasmaya göre, Islamr17;i kabul ederek Mekker17;den Mediner17;ye gelen kadinlarin geri gönderilmesi gerekiyordu. Ancak müslüman bir hanimin, kafir kocasinin nikahi altinda kalamayacaGi için Mümtehine Sûresi bu konuya açiklik getirmis ve bu durumdaki muhacir kadinlar, imtihan edilerek, yani gerçekten inanmis olup olmadiklari arastirilarak, kendilerinden biat alinmistir. Çalismamiza konu olan rivayetlerin çoGu, bu sosyal gelismeler ile alakalidir.

Mümtehine Sûresindeki ayetler söyledir:
r0; Ey iman edenler! Mür17;min hanimlar size katilmak üzere hicret etmis olarak geldiklerinde onlari imtihan edin. Gerçi Allah onlarin imanlarini pek iyi bilir. Ama siz de onlarin mür17;min olduklarini anlarsaniz, artik onlari kafirlere geri göndermeyin. Bundan böyle bu hanimlar kafir kocalarina, kafir kocalari da bu hanimlara helal deGildir. Bununla beraber kocalarina vermis olduklari mehirleri siz iade ediniz. Kendilerine mehirlerini vererek bu kadinlar ile evlenmenizde bir sakinca yoktur. Kafir kadinlari nikahinizda tutmayin. Onlara harcadiGiniz mehri, evlenecekleri kocalarindan isteyiniz. Kafirler de, Islamr17;a girip sizinle evlenen eslerine sarf etmis olduklari mehri sizden geri istesinler. Allahr17;in hükmü budur. Aranizda o hükmeder. Zira Allah her seyi hakkiyla bilir, tam hüküm ve hikmet sahibidir.r1;[2]

r0; Ey peygamber! Mür17;min hanimlar Allahr17;a hiçbir surette ortak kosmamak, hirsizlik yapmamak, zina etmemek, çocuklarini öldürmemek, iftirada bulunmamak, gayr-i mesru bulduGu bir çocuGu kocasina isnat etmemek, senin kendilerine emredeceGin mar17;rufta sana isyan etmemek hususlarinda sana biat etmeye geldiklerinde, sen de onlarin biatlarini kabul et ve onlar için Allahr17;tan af dile. Çünkü Allah Gafurr17;dur, Rahîmr17;dir, affi ve ihsani boldur.r1;[3]


AsaGida zikredeceGimiz hadisler, kadinlarin Rasûlullah ile biatlesmesi durumunu anlatan rivayetlerdir:

Âise naklediyor: r0;Bu ayet ile ilgili olarak Rasûlullah kadinlar ile, Allahr17;a hiçbir seyi es kosmamalari konusunda biat aliyordu. Rasûlullah biati söz ile aldi. Onun eli, sahip olduGu kadinlardan baskasinin eline deGmemistir.r1; [4]

Buhârî, yukarida vermis olduGumuz Âiser17;nin rivayetini müteakip Ümmü Atiyyer17;den de su hadisi nakletmistir:
r0; Rasûlullah ile biatlestik. Bana; r0; Allahr17;a hiçbir seyi es kosmasinlar ayetini okudu. Bunun üzerine kadinlardan biri ( kendisini kastediyor[5] ) hemen elini çekti ve söyle dedi: Falanca kadin bana cahiliyye matemi tutmustu onun bende hakki var, ondan izin almak isterim. Rasûlullah bir sey demedi. Kadin gidip geldi ve biat etti.r1;[6]

Buhârî ayni hadisi Kitâbur17;s-surûtr17;ta su lafizlar ile tahriç (rivayet) etmistir:
Âise naklediyor: r0; Vallahi Rasûlullahr17;in eli biatlasma esnasinda hiçbir kadinin eline deGmedi. O, ancak söz ile biat almistir.r1;[7]
Yine Buhârî az bir lafiz deGisikliGi ile Kitabur17;t-Talâkr17;ta da tahriç etmistir:

r0;Hayir, Allahr17;a yemin olsun ki, onun eli hiçbir kadinin eline deGmemistir. Ancak o, kadinlardan söz ile biat almistir.r1;[8]
Ebû Dâvûd ayni hadisi Cihad kitabinda zikretmistir. Ancak, hadisin geçtiGi babin adi yine r0;kadinlar ile biatr1;tir. Hadisin ravisi ise yine Âiser17;dir.

r0; Rasûlullahr17;in eli asla bir kadinin eline deGmemistir. Ancak, bir kadin ( tokalasmak istediGinde ) ona manir17; olmus, kadin da bunu kabul etmistir. Bunun üzerine Rasûlullah r0;git senin biatini kabul ettimr1;, demistir.[9]

Tirmizî ayni hadisi, Âiser17;yi zikretmeksizin mürsel[10] olarak Mar17;mer, Tâvus ve babasi tarikiyle (kanaliyla/yoluyla) nakletmistir. [11]

Ibn Mâcer17;nin rivayetinde lafiz az da olsa deGismistir. Ancak, rivayetin iliskili olduGu konu yine ayni, yani kadinlarin biat etmeleri konusudur.

Muhammed b. el-Münkedir, Ümeyme bt. Rukaykar17;nin söyle dediGini nakletmektedir:
r0;Kadinlar topluluGu içinde Rasûlullahr17;a biat etmeye geldim. Bize; r0; Gücünüzün yettiGince, ben kadinlar ile tokalasmamr1;, diyordu. [12]

Bu rivayetin farkli bes versiyonunu Ibn Hanbel nakletmistir. Ibn Hanbelr17;in naklettiGi Ümeyme bt. Rukayka rivayetinin daha kapsamli olan versiyonunu burada zikretmek istiyoruz. Bu rivayetlerin tamami M. Ibn Münkedir tarikiyle gelmektedir. Yani rivayetler mürseldir.

Ümeyme bt. Rukayka durumu su sekilde nakletmektedir: r0;Islam üzere biatlesmek için kadinlar topluluGu içinde Rasûlullahr17;a gittim. Biz kadinlar; Ey Allahr17;in Rasûlü! Sana, Allahr17;a hiçbir seyi ortak kosmamak, hirsizlik yapmamak, zina etmemek, çocuklarimizi öldürmemek, bilerek iftira ve suçlamada bulunmamak, mar17;ruf olnda sana isyan etmemek üzere biat ediyoruz, dedik. O da bize; r0; Gücünüzün yettiGi kadarr1;, diyordu. Biz, Allah ve Rasûlü bize, bizden daha merhametlidir, hadi sana biat edelim yâ Rasûlallah, dedik. Rasûlullah da, r0; Ben kadinlar ile musafaha etmem. Ancak benim yüz kadin için söylediGim bir söz, tek bir kadin için söylenmis gibidirr1; buyurdu.[13]

Hadisin bir diGer varyantinda, r0; Hadi sana biat edelimr1; ifadesi yerine, r0; Hadi tokalasalimr1; denildiGini, Süfyan b. Uyeyne ifade etmektedir. Ibn Hanbelr17;deki diGer bir rivayette ise kadinlar Rasûlullahr17;a söyle demislerdir: r0; Ey Allahr17;in Rasûlü! Bizimle musafaha etmeyecek/tokalasmayacak misiniz?r1;[14]

Taberî ayni konuyla ilgili olarak Rukaykar17;nin Rasûlullahr17;a; r0;Uzat elini seninle tokalasalim yâ Rasûlallah!r1; dediGini, nakletmistir. [15]

Ibn Hanbel, Esmâ bt. Yezîdr17;den, Hz. Peygamberr17;in; r0; Ben kadinlar ile tokalasmamr1; dediGini nakletmistir.[16]
Hâkim en-Nîsâbûrî Mümtehine Süresir17;nin tefsirinde, Ebû Süfyanr17;in karisi Hindr17;in Rasûlullah ile biatlesmesini su sekilde nakletmektedir:

Hind biatlesme esnasinda Rasûlullahr17;in kosmus olduGu sartlardan hirsizlik sartina gelince, r0; Ben bu konuda söz veremem. Çünkü kocamin malini çaliyorumr1; diyerek elini çekti. Rasûlullah da çekti. Bunun üzerine Ebû Süfyanr17;a haber gönderildi. O da; yas (taze) olursa helal olsun ama kuru olursa olmaz dedi. Böylece Hind Rasûlullah ile biatlesti.[17]

· Yrd. Doç. Dr. Dicle Üniversitesi Ilâhiyât Fakültesi Hadis Anabilim Dali ÖGretim Üyesi.
[1] Hadislerin doGru anlasilmasinda,, r0;Semantikr1; analizin önemi için ayrica bkz. Mehmet Görmez, Hz. Peygamberr17;in Bir Hadis-i serifinde Bir Din tanimi, Peygamberimiz Hz. Muhammed r11;Özel Sayi-, T.D. I. B., Ankara, 2000, s. 331-338.
[2] Mümtehine, 60 / 10. Ayetin yukarida zikrettiGimiz sebebi nüzûlü için bkz: Süyûtî, Celâleddin, Lübâbur17;n-Nükûl Fî Esbâbir17;n-Nüzûl, Beyrut, 1980, s. 211.
[3] Mümtehine, 60 / 12.
[4] Buhârî, Ebû Abdillah M. b. Ismâîl, Sahîhur17;l-Buhârî, Istanbul, 1979, Ahkâm, 49 ( VIII, 125 ). Ayrica bkz: Ibn Hanbel, Ahmed, Müsned, Beyrut, tsz., VI, 153.
[5] Parantez içinde vermis olduGumuz açiklamayi, Kâmil Mîrasr17;in bir tercihi olarak onun tercümesinden aldik. Bkz: Kâmil Mîras, Tcerîdi Sarih Tercümesi ve serhi, Ankara, 1984, XI, 198-200. Ayrica bkz: Mehmet SofuoGlu, Sahih-i Buhârî Tercümesi ve serhi, Istanbul, 1989, XV, 7068-69.
[6] Buhârî, Ahkâm, 49 ( VIII, 125 ).
[7] Buhârî, surût, 1, ( III, 173 ) . Ayni lafiz ile Buhârî Mümtehine Sûresir17;nin tefsirinde bu hadisi tahriç etmistir. Bkz: Tefsîru Mümtehine, 2, ( VI, 61 ).
[8] Buhârî, Talak, 20, ( VI, 173). Ayrica bkz: Ibn Hanbel, Müsned, VI, 270.
[9] Ebû Dâvûd, Süleyman b. El-Esas es-Sicistânî, Sünen, Humus, 1971, Cihad, 9, ( III, 352 ). Ibn Mâce ayni yerde Âiser17;den gelen rivayetlere de yer vermistir. Ayni hadis için bkz: Ibn Hanbel, Müsned, VI, 114.
[10] Mürsel: Hadis istilahinda (teriminde) mürsel; sahabeden sonra gelen nesil olan tabiînin, sahebeyi atlayarak doGrudan Hz. Peygamberden hadis nakletmesine denir. Mürsel, bir zayif hadis türüdür.
[11] Tirmizî, Ebû Îsâ M. b. Sevre, Sünen, Beyrut, tsz., Tefsîru Sûreti Mümtehine, 2, (V, 411, 3306 numarali hadis)
[12] Ibn Mâce, Ebû Abdillah M. b. Yezîd el-Kazvînî, Sünen, tsz., yy., Cihad, 43, ( II, 959-60 ).
[13] Ibn Hanbel, Müsned, VI, 357. Tirmizî, Sünen, Siyer, 37, ( IV, 21-2 ). Mâlik, el-Muvattâ, Beyrut, 1989, Beyr17;ât, 2, s. 651, 1842 numarali hadis.
[14] Ibn Hanbel, Müsned, VI, 357. Bu konuda daha genis bilgi için bkz: M. Nâsiruddin Elbânî, Silsiletür17;l-Ehâdîsir17;s-Sahîha, Beyrut, 1985, II, 52-58.
[15] Taberî, Ibn Cerir, Câmiur17;l-Beyân An Ter17;vil-i Âyir17;l-Kuran, Beyrut, 1995, XIV, 101.
[16] Ibn Hanbel, Müsned, VI, 459.
[17] Hâkim, Ebû Abdillah M. b. Abdillah en-Nîsâbûrî, el-Müstedrek
 

Ziyaretçilerden Sorular

2
  • Cevaplanmamış Konu
Cevaplar
1
Görüntüleme
711
Ayşe Hatun
Cevaplar
0
Görüntüleme
2,793